Wyrokiem z dnia 18 maja 2016r. ( sygn.akt: II SA/Gl 969/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję podjętą na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), na mocy której Wójt Gminy K. nakazał skarżącemu S. Z. podłączenie nieruchomości stanowiącej własność K. Z., a będącej w jego posiadaniu, do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.

Wyrok zapadł na kanwie stanu faktycznego, w którym organ I instancji powołując się na wynik oględzin, przeprowadzonych w dniu 25 maja 2015 r., podał że istnieje techniczna możliwość przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, bowiem na terenie posesji znajduje się studzienka przyłączeniowa do tejże sieci. Nieruchomość nie jest też wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Jednak skarżący jako władający nieruchomością nie wyraził zgody na przyłączenie do sieci kanalizacji, domagając się skierowania sprawy do jej właściciela, przebywającego za granicą. Wójt Gminy K. stwierdził, że w takim przypadku spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania nakazu, zaś jego adresatem należało uczynić osobę władającą zgodnie z definicją właściciela, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Decyzja została zakwestionowana przez S.Z., który w odwołaniu podniósł zarzut nieuzasadnionego skierowania do niego nakazu, wyjaśniając że nie jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a jedynie lokatorem, czyli najemcą mieszkania, tj. parteru budynku, zaś jego pozostała część jest w posiadaniu właściciela. Nie ma też żadnych uprawnień do przebudowy domu i remontu budynku. W dalszej części odwołania skarżący przedstawił przebieg budowy kanalizacji, zarzucając niegospodarność i lekceważenie przez Wójta Gminy postulatów lokalnej społeczności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium za właściciela nieruchomości uznać należy każdy podmiot, który włada nieruchomością, także wskazany w art. 336 i art. 338 kc, czyli również osobę faktycznie władającą cudzą nieruchomością za kogo innego.

S. Z. nie zgodził się z decyzją Kolegium i złożył skargę do sądu administracyjnego, w której wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest obowiązkiem właściciela nieruchomości, o ile nie posiada on przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący wyjaśnił, że umową darowizny przekazał córce gospodarstwo rolne za niewysoką emeryturę rolniczą. Jego prawem jest nieodpłatne zamieszkiwanie oraz swobodne poruszanie się po nieruchomości. Córka wyprowadziła się na stałe do Niemiec i nie inwestuje w rozwój gospodarstwa rolnego, zamierzając je sprzedać. Podniósł także, że adresu jej zamieszkania nie zna, gdyż nie utrzymuje ona z nim kontaktów. Skarżący wskazał ponadto, że z umowy dożywocia uprawnioną do zamieszkiwania w nieruchomości jest również żona skarżącego, która nie brała udziału w postępowaniu. Zaznaczył także, iż z uwagi na niewielki dochód i złą sytuację zdrowotną, nie jest w stanie wykonać obowiązku nałożonego na niego zaskarżoną decyzją.

Na tle powyższego skarżący podniósł, iż skoro przestał być właścicielem nieruchomości, niedopuszczalne jest straszenie go karą pieniężną przez Wójta Gminy, gdyż łamie on normy prawa karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał skargi za zasadną. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 250), przez właściciela na użytek tej ustawy należy rozumieć również użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2a ustawy, jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wyżej wymienionych, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy.

Na tle poczynionych ustaleń sąd wywiódł, iż fakt zamieszkiwania skarżącego w budynku, położonym na nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak i techniczna możliwość jej podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej oraz brak wyposażenia w przydomową oczyszczalnię ścieków nie budzą wątpliwości.

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne zaprezentowane przez skarżącego dają podstawę do przyjęcia, że jest on władającym przedmiotową nieruchomością. Z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego nie może budzić wątpliwości, że zamieszkiwanie w budynku, a nawet jego części, musi łączyć się z posiadaniem, przy czym w przypadku umowy dożywocia tytuł do władania nieruchomością lub jej częścią, jest zależny. Sąd zauważył, że ani w toku postępowania administracyjnego ani też nawet w postępowaniu sądowym, skarżący nie przedłożył umowy dożywocia, z której wynikałyby jego uprawnienia. Jednak w sytuacji gdy nie zna adresu właścicielki, ani nie utrzymuje z nią kontaktu, w celu zamieszkiwania nawet w części budynku niezbędne jest władanie nieruchomością, jak jej właściciel. Skarżący podał, że może się swobodnie poruszać po nieruchomości. Na tle powyższego sąd administracyjny stwierdził, że nie jest możliwe zamieszkiwanie bez korzystania z mediów i wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy oraz pojemnik na odpady. Działania te, zarówno faktyczne i prawne, musi wykonywać określony podmiot. Skarżący w toku postępowania nie wskazał innej osoby, wykonującej obowiązki właścicielki nieruchomości i jednoznacznie podał, że obowiązków tych nie wykonuje sama właścicielka, z którą nie ma kontaktów. Mając zatem na uwadze pisemne wyjaśnienia skarżącego, jak i zasady doświadczenia życiowego, sąd uznał, że skarżący włada przedmiotową nieruchomością, jak jej właściciel z racji zamieszkiwania.

Skoro zatem skarżący jest władającym przedmiotową nieruchomością, należało przyjąć, iż zasadnie uczyniono z niego adresata decyzji z art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Jedynie bowiem podmiot faktycznie władający nieruchomością, w sytuacji, gdy miejsce pobytu właściciela nie jest znane, może i winien wykonać ustawowy obowiązek przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Celem regulacji z art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 2a ustawy, jest wybór podmiotu, który efektywnie dopełni obowiązku ustawowego, a bez jego wykonania nie jest możliwe zamieszkiwanie w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym.

Gdy zaś idzie o zarzut pominięcia w postępowaniu żony skarżącego, sąd administracyjny uznał, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa może być skutecznie podniesiona jedynie na jej wniosek zgodnie z art. 147 zd. 2 kpa.

Co istotne, zdaniem sądu administracyjnego, nawet jeżeli oboje małżonkowie władają wspólnie nieruchomością, nie ma to znaczenia dla zakresu obowiązków skarżącego i organ administracji władny był uczynić go adresatem decyzji. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania skarżący nie podnosił też kwestii, że nieruchomością włada inna osoba. Wreszcie, wykonanie przedmiotowych robót przez skarżącego z racji nałożenia na niego obowiązków, może stanowić przypadek prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia i uzasadniać ewentualne roszczenia finansowe względem właścicielki nieruchomości, o zwrot poniesionych wydatków. Sąd w uzasadnieniu odniósł się także do argumentu skarżącego o braku środków i złej sytuacji zdrowotnej, wyjaśniając, że sytuacja osobista i majątkowa skarżącego jest bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, bowiem decyzja z art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy, nie zapada na zasadach tzw. uznania administracyjnego.

Główny Specjalista ds. Prawnych - Magdalena Borowczyk-Zalewska

Wyszukiwanie

Nasze szkolenia

  • Przygotowanie wniosku o skrócenie czasu obowiązywania taryf: Poznań, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Warszawa +

    Przygotowanie wniosku o skrócenie czasu obowiązywania taryf: Poznań, Kraków, Wrocław, Bydgoszcz, Warszawa Termin i miejsce organizacji: 15 listopada - Poznań centrum (zgłoszenia do Czytaj więcej
  • Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych. Warszawa, 21 listopada 2019 r. +

    Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych. Warszawa, 21 listopada 2019 r. Krajowy projekt benchmarkingowy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, od dziesięciu lat przeprowadzany przez Czytaj więcej
  • 1

Newsletter IGWP

Rozwiń aby zapisać się do newslettera

Zapisz się do newslettera IGWP i bądź na bieżąco z informacjami i naszą ofertą.

Poniżej proszę wybrać listy newslettera oraz wpisać e-mail na który będą wysyłane informacje.