Pytanie: Obowiązek wynikający z art.209§ 1 pkt2 lit. a Kodeksu pracy, pracodawca wyznacza liczbę pracowników do udzielenia pierwszej pomocy, uwzględniając rodzaj i poziom występujących zagrożeń. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zatrudnia 60 pracowników. Ilu pracowników musi przypadać na jedną osobę wytypowaną do udzielania pierwszej pomocy

Odpowiedź: Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom sprawnie funkcjonującego systemu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środków do udzielania pierwszej pomocy.

Liczbę, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek ustala się w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Muszą przy tym zostać uwzględnione zarówno rodzaje, jak i nasilenie występujących w zakładzie pracy zagrożeń. To samo będzie dotyczyć wyposażenia apteczki. Przepisy nie wymieniają, co powinna ona zawierać, ale jej zawartość bezwzględnie musi zostać dostosowana do występujących zagrożeń.Punktem pierwszej pomocy jest pomieszczenie lub wyodrębnione miejsce o wystarczającej powierzchni umożliwiającej wniesienie noszy, wyposażone w niezbędny sprzęt i inne środki do udzielania pierwszej pomocy.

Obsługa punktów pierwszej pomocy i apteczek na każdej zmianie powinna być powierzana wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy.

Wynika z tego, że wśród załogi muszą być osoby posiadające odpowiednią wiedzę praktyczną w zakresie zasad udzielania pierwszej pomocy. Mogą to być osoby posiadające określone wykształcenie medyczne lub pracownicy, którzy przeszli szkolenie przed zatrudnieniem w zakładzie pracy, jak również już w trakcie zatrudnienia.

Nie ma obowiązku kierowania pracowników na szkolenie z tego zakresu. Jeżeli wśród załogi nie ma osób posiadających wiedzę w zakresie udzielania pierwszej pomocy, pracodawca powinien skierować na takie przeszkolenie wybraną grupę pracowników (w zależności od wielkości zatrudnienia w zakładzie pracy oraz od nasilenia występujących zagrożeń). Osoby mające udzielać pierwszej pomocy w razie wypadku, powinny dysponować wiedzą i umiejętnościami rzeczywiście pozwalającymi na udzielenie niezbędnej pomocy przedmedycznej, co jest zwłaszcza istotne przy pracach występujących w przedsiębiorstwach wodno – kanalizacyjnych.

Ustawodawca, wprowadzając przepis miał na myśli zapewnienie każdemu pracownikowi na wypadek zagrożenia możliwość uzyskania pomocy przedmedycznej, która to w sposób profesjonalny udzielona niejednokrotnie może uratować życie.

Postępując w zgodzie z tą zasadą należy wyznaczyć w każdej komórce organizacyjnej i na każdej zmianie  co najmniej dwie osoby posiadające wystarczający zasób umiejętności praktycznych w zakresu pierwszej pomocy. W brygadzie „awaryjnej” zasada ta będzie realizowana poprzez zapis wynikający z polecenia pracy niebezpiecznej.