Pytanie : Rozporządzenie mówi, że do prac wykonywanych w miejscach zagrożonych wybuchem, zatruciem czy pożarem oraz w zbiornikach zamkniętych należy za każdym razem wydać pracownikowi pozwolenie. Jak rozwiązać ten problem np. w przypadku awarii, bowiem nie jest możliwe wydanie takiego polecenia przez przełożonego. Czy w szczególnych przypadkach można wydać takie polecenie ustnie? Czy można wydać takie polecenie jednorazowo lub raz na miesiąc? Czy wydawać takie pozwolenie jeśli prace te wykonują podwykonawcy?

 

Odpowiedź:  Prace związane z likwidacją awarii, w przypadku zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, zagrażające pożarem, zatruciem lub wybuchem, powodujące zagrożenia dla środowiska, mogących spowodować duże straty finansowe mogą być wykonane bez polecenia pisemnego, po zgłoszeniu do dyspozytora i wpisaniu zgłoszenia przez dyspozytora do książki awarii. Niezależnie od podjętych czynności o awarii należy powiadomić, w zależności od przyjętych procedur, kierownika oczyszczalni, bezpośredniego przełożonego, pracodawcę. Awaryjnymi pracami są prace związane z zabezpieczeniem wydzielania się gazów z nieszczelnych, uszkodzonych urządzeń i instalacji biogazu lub gazu ziemnego. Zgłoszone awarie nie wymagające natychmiastowego działania (brak zagrożenia) należy traktować jako planowe prace niebezpieczne przeznaczone do wykonania w późniejszym zaplanowanym terminie.

W myśl § 80 ust. 2 r.b.h.p. na pracodawcy ciąży obowiązek ustalenia i aktualizowania wykazu prac szczególnie niebezpiecznych, występujących w jego zakładzie pracy.

Stosownie do postanowień § 81 ust. 1 r.b.h.p. pracodawca powinien określić szczegółowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu tych prac, a przede wszystkim powinien zapewnić:

1) bezpośredni nadzór nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób;

2) odpowiednie środki zabezpieczające;

3) instruktaż pracowników obejmujący w szczególności:

a) imienny podział pracy,

b) kolejność wykonywania zadań,

c) wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy poszczególnych czynnościach.

Kwestie organizacyjne związane z wykonywaniem prac szczególnie niebezpiecznych (zapewnienie nadzoru i środków zabezpieczających pracowników, przeprowadzanie instruktażu oraz wydawanie stosownych zezwoleń/poleceń na wykonywanie tych pracy itp.) powinien określić pracodawca w przepisach wewnątrzzakładowych.

 Zgodnie z treścią art. 304 § 1 k.p. - pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 k.p., osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (w tym osobom prowadzącym na własny rachunek działalność gospodarczą) w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Zgodnie zaś z art. 207 § 2 k.p. pracodawca powinien:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,

2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,

3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy,

4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy,

5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych,

6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy,

7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy. Te obowiązki, obciążają również przedsiębiorców nie będących pracodawcami (z uwagi na nie zatrudnianie pracowników), organizujących pracę osobom prowadzącym na własny rachunek działalność gospodarczą (art. 304 § 3 k.p.).

Głównie chodzi o zapewnienie:

1. Przestrzegania w zakładzie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

2. Odpowiedniej organizacji pracy.

3. Wykonania ewentualnych wystąpień, nakazów lub decyzji organów nadzoru nad warunkami pracy.

4. Wyposażenia w środki ochrony indywidualnej: odzież roboczą, rękawice, linki asekuracyjne, szelki do prac na wysokości, kaski, nakolanniki, itp.

5. Usuwania stwierdzonych uchybień, mogących stwarzać realne zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników.

W przypadku zlecenia czynności usuwania awarii innemu podmiotowi gospodarczemu ( firmie ) kwestie związane z bhp należałoby zawrzeć w umowie łączącej strony. Na uwagę zasługuje również fakt konieczności powołania koordynatora w zakresie bhp, jeśli w jednym miejscy pracę wykonywać będą pracownicy różnych pracodawców.